Coğrafyamızda medrese kültürünün geçmişi çok eskilere dayanır. Örneğin Cizre ilçesinde hala tüm ihtişamı ve heybetiyle ayakta duran Kırmızı Medrese Cizre Miri II. Şeref Han tarafından 15. Yüz yılda tedrisata açılmıştır. Bölgenin her belde ve birçok köylerinde medreselerde yüz yıllar boyu müderrisler fakalarına ders verdiler. Medreselerin yasak olduğu zamanlarda dahi çoğu medrese açıktı ve her türlü baskıya rağmen derslerine ara vermediler. Kıtlık yıllarında bile medreseler kapatılmadı. İnsanımız ilme, ilim ehline hep destek oldu, bağrına bastı.

Bu medreselerin devamı olan bugünkü medreselerden birisinden bahsedeceğiz. İdil Ahmedi Hani Medresesi. Bu medrese 2016’da tedrisata başladı. 11. 10. 2026’da bu medresemizde bir ilk olan icazet töreni organize edildi. Bu ilk olan icazet törenine Nakşibendi Şeyhlerinden Şeyh Beşir Esserdêfi, Cizre’den Şeyh Mustafa Seyda, yine Cizre’den Şeyh Burhan Munis, Şırnak il müftüsü Arif Yeşiloğlu, İdil ilçe müftüsü Eyüphan Toprak, Mardin Artuklu müftüsü Süleyman Varan, Şırnak’tan müderris Ömer Nas, müderris Mehmet Zeki Ocak, Molla Muhyettin Arsay Banıhi, Cizreli eski müftü Abdurrahim Behmori, Karalar belediye başkanı Hasan Turgut, İdil Hüda-Par ilçe başkanı Asım Özalp, Şırnak Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi sekreteri Muzaffer Aykut, Kanaat önderlerinden M. Nuri Genç, H. Salih Çağlı, Hıdır Adıbelli, İdil merkez ve köylerinin imamları, çevre il ve ilçelerden, İdil merkez ve köylerinden çok sayıda davetli büyük bir katılım sağladı.

İdil Ahmedi Hani Medresesinin icazet töreninin açılış konuşmasını ilçe müftüsü Eyyüphan Toprak yaptı. Konuşmasında: İmam Beyzavi’den (Kadı Beyzavi) meşhur tefsiri Envarü’t-Tenzil ve Esârü’t- Te’îl eseri ile ilgili bir hikaye anlattı. İcazet alacak öğrencilere sadece Allah rızası için ilminizi insanlara anlatın dedi. Daha sonra kürsüye gelen Mardin Artuklu müftüsü Süleyman Varan’da özetle: Medrese geleneğine vurgu yaparak İslam’ın ilk emrinin oku olduğunu ve bu okumanın içinde Allah olmalı, eğer bu olmaz ise bu okumanın hiçbir kıymetinin olmayacağını, maalesef halı hazır da ki medreselerimizden istediğimiz derecede alimlerin çıkmadığını, nedenine gelince de bizler zeki öğrencilerimizi medreselere göndermiyoruz dedi. Daha sonra Molla Hüseyin Ercik, Molla Hidayet Ercik ve Molla Nurullah efendiler güzel sesleriyle kasideler okudular. Molla Hüseyin Ercik’in Davudi-kadife sesi camideki misafirleri kendisine hayran bırakıyordu. Eski Cizre müftüsü Molla Abdurrahim Behmori konuşmasında özetle: Ahmedi Hani Baş Müderrisi Mehmet Emin Büyükkol’a çok teşekkür etti. “İlme vesile oldunuz, ilmi gönüllere nakş ettiniz sizi tekrar tebrik ediyorum. Melayê Cıziri’den, Ahmedi Hani’den şiirler okuyup yorumladı. Şırnak il müftüsü Arif Yeşiloğlu konuşmasında: Eskiden ilme, ilim ehline büyük bir ilgi vardı. Bunu tekrar kazanmamız lazım, ilim bir nurdur bu nuru dimağlarına koyan ve icazetle taçlandıran bu gençlerimize çok vazife düşmektedir; layıkıyla yapacaklarına eminiz ve icazet alacak gençleri tebrik etti. Daha sonra kürsüye çıktığında hitabını Kürtçe yapan Molla Vezir konuşmasında: Cizreli Seyda Abdulkadir Bingöl’ün büyük bir emekle bölgemizin tüm alimlerini geniş bir hitapla bir kitapta topladığını bu çalışmaları takdire şayandır kendilerini tebrik ediyorum dedi. Malum İdil Ahmedi Hani Medresesinde üç müderris mevcuttur. Baş müderris Mehmet Emin Büyükkol, Müderris İsmail Büyükkol ve Müderris Fethullah Olgaç. En son konuşmayı Ahmedi Hani medresesinin baş müderrisi Mehmet Emin Büyükkol yaptı. Özetle: Gelen tüm misafirlere teşekkür etti. İcazet törenimize teşrif etmekle bizleri onure ettiniz hoş sefa geldiniz dedi. Devamla: Bir ayeti kerimeyi önce Arapça okudu, ardından mealen yorumunu yaptı. İslam’a, imana hizmeti, insanların dünyaya geliş gayesini, tevhidi tebliğ etmeyi geniş bir perspektifle sundu. Baş müderris Mehmet Emin Büyükkol son olarak tamamını Arapça okuduğu icazet silsilesini sundu. Bu okuma yarım saat kadar devam etti.

Ve son olarak icazet almaya hak kazanan on bir genç, pırıl pırıl on bir dimağ, ilimlerini sınırlarımızın ötelerine de götürecek, alim olmaya adım atan bu on bir molla hazirunun bulunduğu Caminin mihrap yakınına çağrıldılar müderrisleri tarafından. Cübbeleri, sarıkları, yeni terlemiş ve daha bıçak vurulmamış siyah bıyık ve sakallarıyla teşrif buyurdular. Aman Yarabbim bu değişik maneviyat ve reyha kokan atmosfer! Ne de güzel ve hoş bir an idi. Tüm misafirler bu pırıl pırıl on bir imamı temaşaya başladı. Eminim hiçbir misafir onlara bakmaktan, temaşa etmekten doymadı, doyamadı. Son olarak icazetleri takdim edildi. İlk icazeti Şeyh Halilê Serdefe’nin mahdumu Şeyh Beşir takdim etti. İl müftüsü ve genç mollaların babaları da çocuklarına icazetlerini takdim ettiler. Organizasyon kusursuzdu, tüm misafirlere yemek ikramı yapıldı, organizede görevli gençler görevlerini eksiksiz bir şekilde ifa ettiler. Ve böylece bir icazet töreninin sonuna daha gelindi.