Yarım Asırlık Ustalık: 30 Yıllık Bağlamalar Yeniden Atölyeye Dönüyor

1979 yılında babasının yanında başladığı bağlama yapımını 1992’den bu yana Van’da sürdüren Topal’ın yıllar önce yaptığı bağlamalar, bugün bakım ve onarım için yeniden ustasının atölyesine geliyor.

Erzurum’da babası, halk arasında “Aşık Dermani” olarak bilinen İbrahim Topal’ın yanında bağlama yapımını öğrenen Tevhid Topal, yıllardır sürdürdüğü mesleğini hem üretim hem de icrayla gelecek kuşaklara aktarıyor.

Seri üretim yerine geleneksel yöntemleri ve el işçiliğini tercih eden Topal, bugüne kadar çok sayıda öğrenci, çırak ve usta yetiştirdi. Van’ın yanı sıra çevre il ve ilçelerden sipariş alan usta, Türkiye’nin farklı bölgelerine ve zaman zaman yurt dışına da el yapımı bağlamalar gönderiyor.

30 yıl önce yaptığı bağlamalar hâlâ çalınıyor

El emeğiyle hazırlanan bağlamaların uzun yıllar kullanılabildiğini belirten Topal, seri üretim enstrümanlarla el yapımı bağlamalar arasında önemli bir fark olduğunu söyledi.

Bağlama yapımının yanı sıra enstrümanını kendisinin de çaldığını ifade eden Topal, meslek hayatı boyunca çok sayıda kişiye bu sanatın inceliklerini öğrettiğini belirtti.

Topal, “Seri üretim yapılan enstrümanlara ben genellikle ‘kullan at’ diyorum. Daha kaliteli olanları da var tabii ama onların da kullanım süresi birkaç yıl olabiliyor. Bizim yaptığımız bağlamalar ise yaklaşık 30 yıl dayanıyor. 30 yıl önce yaptığım bağlamalar bugün bakıma geliyor. Hâlâ çalınabiliyorlar. 20, 15 yıl önce yaptığım enstrümanlar da bakım için atölyeme geliyor” dedi.

Siparişler Van sınırlarını aşıyor

Bağlama yapımında el işçiliğini ön planda tutan Topal, üretimlerini yalnızca Van ve çevresiyle sınırlı tutmuyor. Çevre il ve ilçelerden yoğun talep gören el yapımı bağlamalar, Türkiye’nin farklı kentlerine gönderilirken zaman zaman yurt dışından da sipariş alınıyor.

Usta Topal, mesleği boyunca sadece enstrüman üretmekle kalmadığını, aynı zamanda kendisinden sonra bu işi sürdürecek ustalar yetiştirmeye de önem verdiğini belirtiyor.

“Biz işimizi aşkla yaptık”

Günümüzde gençlerin meslek seçiminde daha çok kazancı ön planda tuttuğunu söyleyen Topal, kendi kuşağının meslek anlayışının farklı olduğunu ifade etti.

Topal, “Gençler daha çok kolaycılar. ‘Parayı nereden kazanırım?’ diye düşünüyorlar, haklı olarak. Ancak biz öyle değildik. Bir meslek edindiğimiz zaman başka bir şey aramadık. ‘Daha kârlı bir iş var mı?’ diye bakmadık. İşimizi aşkla yaptık. Başka bir şey düşünmedik” diye konuştu.

Yaklaşık yarım asırlık meslek hayatında el emeğiyle yüzlerce enstrümana hayat veren Topal, hem bağlama yapımını hem de bu geleneksel zanaatı yeni kuşaklara aktarmayı sürdürüyor. Yıllar sonra yeniden atölyesine gelen bağlamalar ise ustanın emeğinin ve el işçiliğinin kalıcılığını gözler önüne seriyor.