Mardin’in Savur ilçesinde doğup büyüyen ve DNA onarımı üzerindeki çığır açan çalışmalarıyla 2015 yılında Nobel Kimya Ödülü’nü kazanan Prof. Dr. Aziz Sancar’ın tarihî konağının bir katı restore edilerek müzeye dönüştürüldü. Sancar’ın kişisel eşyalarının, diplomalarının ve doktorluk yıllarına ait malzemelerinin sergilendiği müze büyük ilgi görürken, komşu il Şırnak’ın köklü bilim ve fikir mirası da yeniden gündeme taşındı.
12. Yüzyıldan Günümüze Bilim Köprüsü: El-Cezerî ve Melayê Cizîrî
Şırnak’ın Cizre ilçesiyle özdeşleşen ve sibernetik ile robotik bilimin kurucusu kabul edilen İsmail el-Cezerî, 12. yüzyılda geliştirdiği otomatik çalışan sistemler ve mekanik araçlarla dünya mühendislik tarihine damga vurmuştu. Yine Cizre’nin yetiştirdiği büyük mütefekkir Melayê Cizîrî de düşünce dünyası ve şiirleriyle bölgenin derin ilim geleneğini temsil etmeye devam ediyor.
Şırnak Üniversitesinden Yapay Zekâ Hamlesi
Tarihten gelen bu güçlü birikim, günümüzde Şırnak Üniversitesi çatısı altında yerli ve millî teknoloji hamleleriyle sürüyor. Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Gül’ün yürütücülüğünü üstlendiği, Doç. Dr. Abdullah Turan ve Doç. Dr. Yelderem Akhoundnejad’ın yer aldığı akademisyen ekibi, TÜBİTAK destekli "Yapay Zekâ Destekli Otonom Domates Hasat Robotu" projesine imza attı.
18 ay sürmesi planlanan ve 1 milyon lira bütçe desteği alan bu çalışmayla, örtü altı tarımda verimliliği artıracak akıllı robotik sistemler geliştirilmesi hedefleniyor. Mardin’den Şırnak’a uzanan bu akademik ve tarihî bağ, kadim coğrafyanın bilim alanındaki potansiyelini bir kez daha ortaya koyuyor.