DEM Parti Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İrmez, TBMM KİT Komisyonu’nda Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) 2023-2024 yıllarına ait denetim toplantısında konuştu. TMO’nun kâr eden bir kurumdan milyarlarca lira zarara sürüklendiğini belirten İrmez, kurumun mali yapısı ve depo kiralamalarıyla ilgili çarpıcı iddialarda bulundu.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonu’nda gerçekleştirilen Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) denetim toplantısında, kurumun son yıllardaki mali tablosu masaya yatırıldı. Toplantıda söz alan DEM Parti Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İrmez, TMO’nun uğradığı zararın ve izlenen politikaların açıklanmasını istedi.
"Kâr Eden Kurum Bir Yılda 12,1 Milyar TL Zarara Sokuldu"
TMO'nun satışlarının yüzde 16,4 oranında arttığını hatırlatan İrmez, 2023 yılında 2 milyar 229,9 milyon TL kâr eden kurumun, 2024 yılında 12,1 milyar TL zarara uğratıldığını söyledi. Kurumun denetim verilerinin geriden geldiğini vurgulayan İrmez, "Bu tablonun hesabını kim verecek? TMO'yu bir yıl içerisinde kim 12,1 milyar lira zarara soktu? Genel müdüre, bakanlıktan birilerine veya yönetici kadrosundakilere sormak istiyoruz" dedi.
"Giderlerin Yüzde 52,9'u Bankalara Faiz Olarak Gitti"
2024 yılında kurum giderlerinin yüzde 52,9’unun doğrudan bankalara faiz olarak ödendiğini öne süren İrmez, kurum kaynaklarının bu şekilde faize aktarılmasının izahının olmadığını ifade etti.
Depo Kiralama Maliyetlerine Eleştiri
TMO’nun kendi depoları bulunmasına rağmen özel sektörden yüksek bedellerle depo kiralandığını savunan İrmez, şu verileri paylaştı:
Kurumun kendi depolarındaki işletim maliyeti kilogram başına 0,85 TL iken, özel sektörden kiralanan depo ve silolarda bu rakam 1,10 TL’ye, kiralık fındık depolarında ise 1,90 TL’ye çıkmaktadır.
Sadece 2024 yılında ödenen 6 milyar TL’lik depo kirasının ne kadarının yandaş şirketlere gittiği sorulmalıdır. Yeni depo inşa edilmeyerek özel sektörün zenginleştirildiği iddia edilmektedir.
İhaleler ve Üretici Ödemeleri Gündemde
Sayıştay raporlarına da atıfta bulunan İrmez, ihalelerde temel usul olan açık ihale yerine neden ısrarla pazarlık usulünün tercih edildiğini sordu. Hasat döneminde mahsulünü TMO’ya teslim eden üreticinin alacaklarının aylarca ödenmediğini belirten İrmez, denetimlerin temel amacının çiftçiyi vahşi kapitalizme ezdirmemek ve emekçiyi korumak olması gerektiğini vurguladı.