Özellikle dinlenmeyle azalmayan, giderek şiddetlenen ve gece uykudan uyandıran kemik ve kas ağrılarının yanı sıra vücutta büyüyen şişlikler de ihmal edilmemeli.
Kas-iskelet sistemi tümörlerinin erken teşhisinde belirtilerin doğru değerlendirilmesi büyük önem taşıyor. Acıbadem Bursa Hastanesi Ortopedi Uzmanı Prof. Dr. Reşit Sevimli, şüpheli durumlarda uzman merkezlere başvurulması gerektiğini belirterek, gelişen tedavi yöntemleriyle hastaların yüzde 90’ından fazlasında uzuv koruyucu cerrahinin mümkün olduğunu ifade etti.
Gece ağrıları göz ardı edilmemeli
Kemik, kas, kıkırdak ve bağ dokularından kaynaklanabilen kas-iskelet sistemi tümörleri, iyi huylu veya kötü huylu olabiliyor. Kötü huylu tümörler sarkom olarak adlandırılırken, nadir görülmelerine rağmen farklı yaş gruplarında ortaya çıkabiliyor.
Prof. Dr. Reşit Sevimli, hastalığın en dikkat çekici belirtilerinden birinin özellikle geceleri uykudan uyandıran, uzun süre devam eden ağrılar olduğunu belirtti. Basit bir incinme ya da spor yaralanması sanılan bu şikâyetlerin, dinlenmeye rağmen geçmemesi ve giderek artması durumunda mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Çocuklarda büyüme ağrısıyla karıştırılabilen yakınmaların da dikkatle ele alınması gerektiğine işaret eden Sevimli, ağrının seyrinin ve eşlik eden belirtilerin önemine dikkat çekti.
Vücutta büyüyen şişlikler de belirti olabilir
Kas-iskelet sistemi tümörlerinde ağrının yanı sıra kol, bacak veya gövdede ortaya çıkan şişlikler de önemli bir uyarı işareti olabiliyor. Zaman içerisinde büyüyen bu kitleler ağrılı olabileceği gibi herhangi bir ağrıya da yol açmayabiliyor.
Bazı vakalarda ise hastalık, hafif bir düşme sonrasında kemikte meydana gelen kırıkla ortaya çıkabiliyor. Tümör nedeniyle zayıflayan kemikte oluşan bu kırıklar, patolojik kırık olarak tanımlanıyor.
Hastaların yüzde 90’ından fazlasında uzuv korunabiliyor
Kemik tümörlerinin cerrahi tedavisinde geçmişte uzvun alınması daha sık gündeme gelirken, günümüzde tıp ve teknoloji alanındaki gelişmeler tedavi seçeneklerini önemli ölçüde değiştirdi.
Prof. Dr. Sevimli, radyoloji, onkoloji ve cerrahi alanındaki ilerlemeler sayesinde hastaların yüzde 90’ından fazlasında uzuv koruyucu ameliyatların uygulanabildiğini belirtti. Tedavide temel hedefin tümörlü dokuyu tamamen çıkarmanın yanı sıra hastanın kol veya bacağını korumak ve ameliyat sonrasında günlük yaşam fonksiyonlarını sürdürebilmesini sağlamak olduğunu kaydetti.
Kişiye özel titanyum implantlar kullanılabiliyor
Tümörlü dokunun çıkarılmasının ardından oluşan kemik kayıpları farklı yöntemlerle onarılabiliyor. Bu süreçte kemik bankalarından temin edilen kemikler, hastanın kendi vücudundan alınan kemik dokuları veya tümör protezleri kullanılabiliyor.
Özellikle leğen kemiği ve omurga gibi cerrahi açıdan zor bölgelerde, üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle hastanın tomografi görüntülerine uygun kişiye özel titanyum implantlar üretilebiliyor. Cerrahide kullanılan navigasyon sistemleri de tümörlü dokunun hassas şekilde çıkarılmasına ve ameliyatın daha ayrıntılı planlanmasına yardımcı oluyor.
Yanlış biyopsi tedavi şansını olumsuz etkileyebilir
Kas-iskelet sistemi tümörlerinde erken tanı kadar biyopsinin doğru planlanması da hayati önem taşıyor. Prof. Dr. Sevimli, tümör şüphesi bulunan hastalarda gelişigüzel cerrahi müdahalelerden kaçınılması gerektiğini belirterek, yanlış planlanan bir biyopsinin daha sonraki tedavi sürecini ve uzvun korunma ihtimalini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
Bu nedenle şüpheli belirtiler görüldüğünde ortopedik onkoloji alanında uzmanlaşmış merkezlere başvurulması öneriliyor. Tedavi sürecinin ortopedik onkoloji, tıbbi onkoloji ve radyoloji uzmanlarının birlikte değerlendirmesiyle planlanması, hem hastalığın kontrol altına alınması hem de hastanın yaşam kalitesinin korunması açısından önem taşıyor.