Güneydoğu Anadolu Bölgesi, hububat ve gıda ürünleri ihracatındaki performansıyla Türkiye ekonomisine katkı sağlamaya devam ediyor. Yılın ilk üç çeyreğinde 2,8 milyar dolarlık ihracata ulaşan bölge, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,6 büyüme kaydetti.
Eylül ayında 300,3 milyon dolarlık ihracat gerçekleştiren bölgenin dokuz aylık ihracat miktarı ise yüzde 3,7 artarak 3,3 milyon tona yükseldi. Türkiye'nin toplam hububat sektörü ihracatındaki yüzde 30,9'luk payıyla Güneydoğu Anadolu, bölgesel liderliğini korudu.
İhracatın zirvesinde ayçiçek yağı ve makarna var
Bölgenin ihracatında ayçiçek yağı ve makarna öne çıkan ürünler arasında yer aldı. Ocak-eylül döneminde 931,1 bin ton makarna, 568,6 bin ton buğday unu ve 338,6 bin ton ayçiçek yağı ihraç edildi.
Değer bazında en fazla gelir sağlayan ürün olan ayçiçek yağının ihracatı, yüzde 26,1 artışla 563 milyon dolara ulaştı. İkinci sıradaki makarna ihracatı ise yüzde 13,1 yükselerek 502,7 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.
Veriler, bölgenin temel gıda ürünlerindeki üretim ve ihracat kapasitesinin uluslararası pazarlarda önemini koruduğunu ortaya koydu.
En büyük pazar Orta Doğu
Güneydoğu Anadolu'nun ihracatında Orta Doğu ve Afrika ülkeleri önemli bir yer tuttu. Orta Doğu'ya yapılan ihracat 1,2 milyar dolara yaklaşırken Afrika ülkelerine gerçekleştirilen dış satım 984 milyon dolara ulaştı.
Bölgedeki ihracat artışının arkasında, farklı ülkelerin gıda ihtiyaçları ve tüketim alışkanlıklarına göre şekillenen talep yapısı bulunuyor. Özellikle bazı Afrika ülkelerinde döviz likiditesindeki zayıflama, un ve bitkisel yağ gibi temel gıda ürünlerine yönelimi artırırken daha yüksek katma değerli ve ambalajlı ürünlerin alımlarında temkinli davranılmasına neden oluyor.
Kadooğlu: İhracatta pazarların değişimini doğru okumalıyız
Türkiye İhracatçılar Meclisi Yönetim Kurulu Üyesi ve Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri Hububat Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, dokuz aylık ihracat sonuçlarını değerlendirirken yalnızca toplam ihracat tutarına odaklanmanın yeterli olmadığını belirtti.
Ülkelerin ekonomik koşulları, satın alma gücü, dövize erişimi ve temel gıda ihtiyacının ihracat eğilimlerini doğrudan etkilediğini ifade eden Kadooğlu, bölgesel çatışmaların ve değişen dış ticaret koşullarının pazarlardaki talep yapısını farklılaştırdığını kaydetti.
Kadooğlu, ihracat stratejilerinin oluşturulmasında ticaret hacminin yanı sıra bu hacmi meydana getiren talebin niteliğinin de dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Güneydoğu Anadolu'nun farklı gelir gruplarına ve tüketim alışkanlıklarına sahip pazarlardaki değişimleri takip ederek ürün ve ihracat tercihlerini güncel koşullara göre şekillendirdiğini belirtti.
Dış ticarette yeni kurallar ihracatçıları etkiliyor
Hedef ülkelerin gıda politikaları ve ithalat uygulamalarındaki değişimlerin de yakından izlenmesi gerektiğine dikkat çeken Kadooğlu, bazı pazarlarda ithalatın finansmanı ve ödeme koşullarının yeniden düzenlendiğini, bazı ülkelerde ise yerli üretimi artırmaya yönelik politikaların öne çıktığını dile getirdi.
Irak'ta ithalat vergilerinin sevkiyat öncesinde peşin ödenmesine ilişkin uygulama, Cezayir'de makarna ve bisküvi gibi ürünlerde yerli üretimi teşvik eden politikalar ve Mısır'ın buğday üretimi ile ithalatını artırarak un ihracatını özellikle Doğu Afrika pazarında büyütme hedefi, sektörün takip ettiği gelişmeler arasında yer aldı.
Bu değişimlerin uluslararası gıda ticaretinin yönünü etkileyebileceğini belirten Kadooğlu, ihracatçıların pazara, ürüne, ticaret modeline ve yerel rekabet koşullarına göre hazırlık yapmasının önemine işaret etti.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi, sahip olduğu pazar deneyimi ve geniş ihracat ağıyla değişen ticaret koşullarına uyum sağlamayı ve uluslararası pazarlardaki konumunu güçlendirmeyi hedefliyor.